 |
Salsa, algemeen.
De oorsprong van de Salsa ligt in de Cubaanse Son, een dans die
begin deze eeuw is voortgevloeid uit dansen zoals de Guajira en
de Rumba. Deze dansen zijn voortgekomen uit de tijd dat er nog slavernij
op Cuba was. De Son is nu vooral bekend door bands als de Buena
Vista Social Club en de Vieja Trova Santiagera.
In de jaren zestig ontstond Salsa, dat letterlijk 'saus' betekent,
in de Latino wijken van New York. In de ghetto's maakten Cubaanse
en Latijns-Amerikaanse immigranten ieder met hun eigen achtergronden
muziek. De Cubaanse muziek en dans zijn in deze smeltkroes van culturen
altijd dominant geweest. Salsa is een dans van de straat. Als je
de basispassen beheerst gebruik je je eigen variaties en creativiteit.
Het is vooral een spel tussen twee mensen. Er is geen vaste techniek,
zoals bijv. bij ballroomdansen of klassiek ballet. Iedere salsero
ontwikkelt gaandeweg zijn of haar eigen stijl en variaties.
Fania Records
De opmars van de salsa is connected met Fania Records. Deze platenmaatschappij
werd in 1964 opgericht door Johnny Pacheco, een Dominicaanse bandleider
die sterke affiniteit had met Cubaanse muziek.
Fania begon als onafhankelijk label met Pacheco aan het roer, die
zelf voor de distributie zorgde door zijn auto vol te gooien met
platen en daarmee de platenwinkels te voorzien. In 1976 nam de Amerikaanse
Italiaan het roer over en professionaliseerde hij de maatschappij.
In deze tijd speelde componist Willie Colon een belangrijke rol.
Hij werkte samen met zangers als Hector Lavoe, Ismael Miranda en
Ruben Blades. Zij drukten hun stempel op de de Fania stijl.
1970 beleefde salsa zijn hoogtepunt. Daarna kwam de Merengue in
opmars en verloor zo steeds meer terrein. Aan het eind van de 70-jaren
kwam de HipHop sterk op. Dit betekende het einde van de heftige
Salsa periode.
De Clave
Salsamuziek is rond de clave gearrangeerd.
Het woord "clave" heeft in de salsacontext meerdere betekenissen.
Om te beginnen is er het instrument, twee houten stokjes die clave
heten. Het woord clave kan daarnaast ook gebruikt worden om een
specifiek ritme aan te duiden (er zijn voorwaarts en tegengestelde
claves). De maat bestaat uit 4 ritmen (beats) van muziek. De zinsnede
is 2 maten of 8 ritmen. Dit wil dus zeggen dat er 4 beats in een
maat zitten en dat elke kwart noot gelijk is aan een beat. Met deze
wetenschap kun je de clave in de muziek horen. Dit is een steeds
herhalend ritmepatroon dat over 2 maten (bars) is verdeeld. Er bestaan
verschillende clave-patronen. Als er drie noten in de eerste maat
worden gespeeld en twee in de tweede maat, dan noem je dit een 3-2
clave. Worden er twee noten in de eerste maat gespeeld en drie in
de tweede maat dan noem je dit een 2-3 clave. Respectievelijk 1,
1 ½, 4 - 6,7 en 2,3 - 5, 6 ½, 8.
In elke salsamuziek zul je het clave-ritme kunnen vinden (2/3 of
3/2) ook al hoor je hem niet, in die zin dat het ritme niet door
een instrument wordt gespeeld. De clave is de grote gemene deler
van de salsamuziek. Clave betekent ook sleutel in het Spaans, maar
dan in figuurlijke zin. Dus in de betekenis van "het antwoord,
de oplossing".
Dansen op salsa is dansen op ...de clave
Salsamuziek is zeer gestructureerd en gebaseerd op het clave-ritme.
Om goede timing te bereiken en te houden moet je altijd naar de
muziek blijven luisteren omdat ritmes wel eens onderbroken worden.
Wil je dus in de maat blijven en meegaan met de wisselingen in de
muziek, blijf dan luisteren naar leidende instrumenten zoals de
clave.
Mythe van de clave
Voordat de slaven naar Cuba of Puerto Rico kwamen bleven ze een
tijd op Curacao, daar werden ze in ketttingen geslagen. Met stukken
metaal van deze kettingen vormden ze een soort hak, koebel of clave.
In Curacao heet dit “agan”. Hierop sloegen de slaven
het ritme van het schuifelen van de voeten, vastgeslagen in de kettingen.
De slaven konden twee passen naar voren en drie passen opzij maken
voordat ze verscheept werden in het slavenschip naar Cuba! De 2/3
clave of de 3/2 clave van de salsa komt dus van Curacao en werd
later in Cuba gespeeld als herinnering aan de tocht naar de Nieuwe
Wereld.
Rumba
De Rumba is een afgeleide van de Son. Deze kwam met Afrikaanse slaven
in Cuba. Rumba is de spirit van Latijn Amerikaanse muziek. Het is
overigens de populairste Latin Ballroom discipline geworden, juist
vanwege de dynamiek Het woord Rumba is een term dat verscheidene
varianten behelst (Son, Danzon, Guagira, Guaracha, Naningo).
De Rumba dans is een sex pantomime met extreem snelle overdreven
heup bewegingen en een sensueel agressieve houding van de man tegenover
een defensieve houding van de vrouw.
De Amerikaanse Rumba is een gewijzigde versie van de "Son".
De eerste serieuze poging de Rumba in de Verenigde Staten te introduceren
was door Lew Quinn en Joan Sawyer in 1913. Tien jaren later door
bandleider Emil Coleman. Hij importeerde Rumba muzikanten en een
paar Rumba dansers naar New York. In 1925 opende Benito Collada
de Club El Chico in Greenwich Village en ontdekte dat New Yorkers
niet wisten wat Rumba nou eigenlijk inhield.
Vandaag de dag is mede door iconen als Eddy Palmeiri, wijlen Celia
Cruz, Oscar d’Leon en wijlen Tito Puente de Rumba weer volop
in de belangstelling!
Cha Cha Cha
De dansvorm die rond 1954 populair werd in de USA. Cha
cha cha is een voortvloeisel van de mambo.Uit bepaalde rustige passages
bracht men vroeger een versnelling aan in het dansen, de zgn triple
step. Uiteindelijk is dit een eigen leven gaan leiden en ontstond
een compleet nieuwe dansvorm, de cha cha cha..
Danstelling New York:
2e tel links-achter!
Wil je hier de telling van weten: 1 2 3 4en5 6 7 8en....
Overigens dansen Cubanen doorgaans op de eerste tel links-voor!
Voor de redactie van RumbaLatina! nog onbegrijpelijke redenen. Wellicht
dat hier het antwoord nog eens komt.
Danstelling Cuban:
De danstelling de Cubaanse chachacha is 1 2 1en2 1 2 1en2 ....
|
 |
Salsa Cubana
In Cuba heeft de muzieksoort de dansstijl sterk bepaald.
De eigentijdse snelle ritmen van populaire bands zoals Charanga
Habanera en Los Van Van maken de stijl steeds losser van partnering.
Minstens 30% van de Cubaanse dansstijlen is solo, afhankelijk van
het lied en het ritme. Zeker waar heftige percussie gespeeld wordt
gaan dansers helemaal los, waarbij de vrouw haar lichaam in de strijd
kan werpen.
Maar ook bij het partneren kan de vrouw zich laten gelden. Zeker
als ze bij de polsen wordt vastgehouden en zodoende toch haar sexy
moves kan etaleren. Vrouwen kunnen daarom niet wachten, tot ze worden
losgelaten door de man om solo met lichaam en al ten strijde te
gaan.
Cuban dance is desondanks toch een meer macho aangelegenheid. Zeker
meer dan bij New York stijl en La stijl.
Nu er steeds meer Cubaanse muzikanten naar New York gaan wordt het
interessant te zien hoe de salsa zich zich zal ontwikkelen; met
name het dansen.
Salsa, LA Style
Ontstaan van de L.A. Style (Joby Vasquez)
L.A Style de jongste style onder de verschillende Stylen Salsa.
Bestaat pas 8 jaar.
Oorsprong licht bij: Alex Da Silva die deze style al danste maar
nooit had benoemd als...
Fransisco vazquez, Luis vazquez, Jobi Vazquez, Janette Valenzuela
Rogelio Morenos, die de style uiteindelijk benoemde als L.A . Style
Hadden elkaar ontmoet in salsaclubs en begonnen met tricks en een
eigen manier van dansen en interpetatie van muziek op gevoel.
Dit deden ze voor de lol zonder het idee om een nieuwe Salsa Style
te ontwikkelen.
Luis , Joby and Francisco Started to do shows. Omdat veel mensen
hun vroegen om hun Salsa te leren zijn zij gaan lesgeven.
Door de media verspreide de zogenoemde L.A. Style zich Razend snel.
L.A Style heeft veel verschillende invloeden en bestaat uit:
Cumbia, Ballroom, Rumba, Jazz, Hip Hop, Ballet, Hustle, Carabet
(lift and tricks)
Francisco, Luis en later ook ?Johny Vazquez waren geobsedeerd van
de Nickless Brothers en keken hele dagen lang naar hun video’s.
Invloeden L.A Style:
· Cuban Peet and Milly Donnay
· Nickless Brothers
· West side Story
· Molindy , Swing Hustle
· Afro Cubaanse La Rumba.
Merengue
De roots van de 'salsa', de Afro-Cubaanse Son (Montuno),
liggen natuurlijk in Africa, dank maar aan de Son-vermin ales Cangue,
de Chive of de Quietude caravan de kenmerken Afrikaans zijn. De
meeste muziekvormen zijn door de Afrocubanen meegenomen uit Haïti
toen de plantage-eigenaren vluchtten naar Cuba.
De merengue komt oorspronkelijk zowel uit Africa, Haïti als
Cuba waar hij bekend is onder de naam "mirengue of marengue"
en een ritme uit de Tumba Francesa (Santiago de Cuba) betreft.
Toen de Cubaanse Tumba Francesa of danzon/danza populair werd in
de Dom. Republiek is men vooral dat deel gaan spelen dat "merengue"werd
genoemd. Toen de Dominicanen naar New York kwamen namen ze "hun
muziek" mee die hier in latin jazzbands wordt gespeeld.
In Nederland kennen we alleen de Son (Montuno) en Merengue uit New
York gespeeld door latin jazzbands (conjunto) met grote invloeden
uit de acrobatische jazz(dans). In de landen van oorsprong wordt
op deze muziek natuurlijk heel anders gedanst!
De vrolijke merengue is de meest populaire en meest verspreide
Dominikaanse dans en wordt daar bij elke feestelijke gelegenheid,
religieus of werelds, ten gehore gebracht, met als hoogtepunten
het jaarlijkse Merengue Festival in de zomer, het karnaval en het
Latin Music Festival aan El Malecon in Santo Domingo. De merengue
werd populair tegen het midden van de 19de eeuw. Niet veel later
verspreidde zij zich over het hele Caraibische gebied en over Zuid-Amerika,
mede door toedoen van de Dominicaanse dictator Trujillo. De man,
regerend van 1930 tot 1961, stamde zelf van boeren af en maakte
er een erezaak van om de merengue te promoten. De maatschappij-kritische
teksten moesten er wel aan geloven, maar hij verschafte de musici
een forum.
De merengue is nu een van de gevestigde Latijns-Amerikaanse dansen
en één van de weinige die naast de salsa standhoudt.
De verspreiding van de merengue ging niet altijd zo gemakkelijk.
In 1849 werd in Puerto Rico een dans verboden op bevel van gouverneur
Pezuela. Het besluit ging als volgt: "De dans, algemeen gekend
als de merengue, zaait verdorvenheid op dit eiland onder de mensen
die haar dansen en is een schandelijk zicht voor diegenen die haar
aanschouwen. Vanaf heden wordt zij verboden, op straffe van een
boete van 50\\$ voor diegene die haar in zijn huis toelaat en 10
dagen celstraf voor diegene die haar danst."
Er wordt beweerd dat de oorsprong van deze dans in Cuba ligt. Het
zou een onderdeel geweest zijn van de Cubaanse URPA of UPA Habanera
en vervolgens door de Dominicanen tot een onafhankelijke muziekstijl
zijn ontwikkeld.
Er doen twee leuke verhalen de ronde over het ontstaan van de merengue.
Het meest aannemelijke vertelt hoe de slaven die aan elkaar geketend
waren zich daardoor gedwongen zagen met één been te
slepen terwijl ze suiker sneden op de slagen van de drums. Een tweede
vertelt over een grote held die aan zijn been werd gewond in één
van de vele revoluties in de Dominicaanse Republiek. Toen zijn dorpelingen
hem verwelkomden met een groot feest voelden de dansers zich verplicht,
uit eerbied en meegevoel, te hinken en met hun voet te slepen.
De merengue werd vermoedelijk genoemd naar het mengsel dat men
maakt van suiker en opgeklopt eiwit. Omdat het opzweept en luchtig
en schuimig is, wie weet? Op Haiti bestaat er een gelijkaardige
dans die de meringue heet, met Creoolse teksten, meer melancholie
en waarbij de gitaar de plaats van het accordeon inneemt.
Er is heel wat variatie in snelheid bij de merengue. De Dominicanen
houden van merengue die steeds sneller wordt naar het einde van
de dans toe. Op landelijke Dominicaanse dansvloeren draait men vaak
een bolero die plots overgaat in een merengue om te eindigen als
een lichte, snelle jive. De meer bekende ballroom-merengue daarentegen
is trager, met minder hevige heupbewegingen.
De basispassen van de merengue zijn heel eenvoudig. Men danst op
2 x 4 tijden, in koppel, de man met zijn rechterarm rond de vrouw
en haar leidend met haar rechterhand in zijn linker. Dit kan op
twee manieren: in onafscheidelijke wals-houding, of met individuele
figuren zonder elkaars hand los te laten.
De traditionele bezetting voor een merengue-orkest bestaat uit,
de guïra (= soort kalebas), de guayano (= metalen rasp, afgeleidt
van de keukenrasp), de accordeon en de bass drum. Door de invloed
van de Puertoricaanse danza gebruikt men op vele plaatsen in de
Dominicaanse Republiek ook de bombardino, een kleine tuba.
Sinds de zestiger jaren met als voortrekker Johnny Ventura, worden
ook high-tech instrumenten gebruikt en is de merengue sterk onderhevig
geweest aan Noord-Amerikaanse invloeden. Het ritme is echter zo
goed als onveranderd, zelfs in radicale versies zoals die van de
momenteel populaire Juan Luis Guerra.
De merengue-orkesten hebben de bijnaam pri pri of ook wel perico
ripiao (=hevige parkiet).
De meest bekende componist van merengues was Luis Alberti. Met
het nummer "Compadre Pedro Juan" verwierf hij internationale
bekendheid.
Een belangrijke variatie op de merengue is de pambiche. De pambiche
is rustiger, eenvoudiger en romantischer en werd 1916 in Puerto
Plata uitgevonden om de U.S. mariniers , de toenmalige bezetters,
te plezieren. Het enige alternatief in die dagen om met een meisje
te dansen was de hyperkinetische foxtrot.
De pambiche dankt zijn naam aan de verbastering van Palm Beach.
Merenque heeft een 2kwartsmaat structuur .
|
 |
